2.1 Bouwen en wonen
Wat hebben we bereikt
De focus voor het programma ligt op wonen; bouwen is een middel. Er ligt een bestuurlijke ambitie om 1.600 wooneenheden te realiseren in de coalitieperiode 2022 - 2026. In de eerste drie jaar van de coalitieperiode zijn we begonnen met de bouw van 1.326 wooneenheden. In 2025 zijn we gestart met de bouw van 185 wooneenheden en zijn er 114 gerealiseerd. In de volgende projecten is in 2025 gestart met het bouwen van woningen:
- 't Zand Noord
- De Brug - Sint Maartensbrug
- Remmerdel/Landsheer - Warmenhuizen
- Diverse kleine plannen
Voor Remmerdel/Landsheer is gestart met de bouw van de laatste woningen. Dat betekent dat we dit project in 2026 gaan afsluiten. In Remmerdel/Landsheer zijn in de afgelopen 5 jaar 153 woningen gerealiseerd.
Bij nieuwbouwinitiatieven hebben we meer ingezet op woningen voor de toenemende categorie een- en tweepersoonshuishoudens met aandacht voor de mogelijkheid tot het krijgen van zorg en op gezinnen. Het totaal aantal huishoudens in de gemeente bestaat voor 33% uit gezinnen. Met deze uitgangspunten stimuleren we doorstroming en sturen we meer op gemengde wijken met een divers woningaanbod.
We hebben de ambitie om de wachttijd voor een sociale huurwoning te laten dalen naar 3,5 jaar in de stad Schagen en 2,5 jaar in de dorpen. Wooncompagnie heeft nog geen exacte cijfers over de inschrijfduur voor 2025. In 2024 was de gemiddelde inschrijfduur 3,6 jaar. Voor 2025 is de verwachting dat dit grofweg gelijk is gebleven aan het voorgaande jaar. Wellicht dat deze nog licht is gedaald door de verhuistreintjes die in 2024 zijn gestart en nog effect hebben in 2025.
We zien dat de betaalbaarheidsafspraak in de Woondeal hierbij helpt. Nieuwbouwprojecten moeten voor 2/3 bestaan uit betaalbare woningen. Dat betekent minimaal 30% sociale huurwoningen en minimaal 37% middeldure huur of koopwoningen tot 355.000,- euro.
Tegelijkertijd hebben we woningmarktinstrumenten ingezet zoals de starterslening, KoopGarant en regels die nieuwbouwwoningen beschikbaar stellen voor huishoudens met een bepaald inkomen (voorheen Doelgroepenverordening) om woningen betaalbaar en beschikbaar te houden. Er zijn in 2025 45 startersleningen verstrekt.
We werken volop door aan het programma wonen, dat gericht is op: woningbouwproductie en programmering, monitoring, onderzoek naar doorstromingsmogelijkheden, langer zelfstandig thuis wonen en betaalbaarheid. Daarbij zorgen we voor een lange termijn strategie om ook voor de toekomst voldoende bouwmogelijkheden te hebben in onze gemeente.
We zijn dit jaar volop bezig geweest met woningbouwontwikkelingen in al onze kernen. Een kleine greep uit de projecten waaraan gewerkt wordt: Muggenburg Zuid, Schagen-Oost, Waldervaart, Dergmeerweg, Sinmareveld, Jonkerhof, 't Zand Noord, Bellisstraat, Klein Begin, Dirkshorn-Noord en Bogtmanweg.
We hebben regionaal gewerkt aan een woonzorgvisie om zoveel mogelijk te kunnen anticiperen op de demografische ontwikkelingen bij nieuwbouwontwikkelingen. Deze komt in 2026 gereed voor vaststelling.
Vanuit het programma wonen zijn de volgende instrumenten in 2025 vastgesteld:
- Huisvestingsverordening
De huisvestingsverordening regelt het aanbieden en het toewijzen van sociale huurwoningen, middeldure huurwoningen en nieuwbouw sociale koopwoningen. Ook zijn regels opgenomen om voorrang te kunnen krijgen op dergelijke woningen, zoals urgentie, met een huisvestingsindicatie en vanwege economische en/of maatschappelijke binding. De huisvestingsverordening is aanvullend aan de in 2023 vastgestelde doelgroepverordening.
- Sociaal vereveningsfonds
Het sociaal vereveningsfonds zorgt ervoor dat in woningbouw initiatieven waar 30% sociale huur niet mogelijk is, een afdracht aan het fonds gedaan wordt. De hoogte van de afdracht is afhankelijk van de grootte van het initiatief en welke woningen er als alternatief voor de sociale huur worden gebouwd. Met dit instrument kan in de totale nieuwbouwprogrammering gestuurd worden op 30% sociale huur.
